Anemoon, Sara en Aster geven een workshop pruimentaart-bakken op de Universiteit Utrecht voor het Sustasty-Festival van the Green Office Utrecht. Anemoon en Aster schenken samen sap in een cup die Sara vasthoudt.

Workshops, bestellingen en meer.

Lieve Lezers,

Met de nieuwe keuken zijn we als bedrijf gegroeid, en dat is een feestje! En natuurlijk betekent dat dat ik verdwenen ben in het maken van nieuwe soorten kaas en koekjes, keukenexperimenten en kookboeken lezen. Want stiekem vind ik dat zo leuk dat ik nog wel eens wil vergeten er een verslag van te maken. Maar dat is zonde, want de laatste tijd waren er verschillende markten, workshops, nieuwe recepten en proef-workshops leuke dingen over te vertellen zijn. Dus een korte update, en dan volgt de rest snel!

Marienel en Aster achter hun Markt om de Hoek kraam met ene hele voorraad cashew-ricotta.

De afgelopen tijd heb ik met wat enthousiaste proefpersonen een paar workshops gehouden. De laatste is aanstaande zaterdag over pasta. Het blijkt een daverend succes. We zijn het gaan doen omdat het me leuk leek de kennis die we hebben te delen, maar het blijkt ook echt heel gezellig en inspirerend voor de deelnemers en voor ons! Dus verwacht in het nieuwe jaar mogelijkheden om pasta, pizza, koekjes en nog veel meer te kunnen leren maken bij ons in de keuken!

Afbeelding van twee cashew-camemberts tijdens de workshop.

Daarnaast heb ik eindelijk een oplossing voor hoe we de kaas het hele jaar door kunnen aanbieden: op vaste tijden ophalen op bestelling. Je geeft een maand van tevoren op wat je komt ophalen en dan gaan wij aan de slag om dat aantal te maken en laten rijpen. De volgende nieuwsbrief zal ik de precieze details delen samen met meer info over de kaas zelf. Want ik weet nog niet helemaal zeker wat het beste systeem van inschrijving is. Bovendien zijn er wel meer dingen die alleen maar in batches verkocht kunnen worden. Twee biscotti per x bakken, bijvoorbeeld, is gewoon niet haalbaar.

Kaasplankje met cashew-camembert

Voor in januari is ons nieuwe doel een uitgebreider assortiment in de webshop en meer producten op bestelling! En ik ga er voor zorgen dat iedereen deze kerst in ieder geval camembert kan bestellen. En dat dat volgend jaar dan maandelijks kan. Ik heb er heel veel zin in!

Liefs,
Aster

Foto van Sara, Moon en Aster in een houten cut-out van een windmolen, met de tekst "Renewable energy, I am a big fan."

Leeg wit vlak om issues met de layout van text-posts te voorkomen.

Welkom in de nieuwe keuken!!

Hey! De verbouwing is voorbij en wij werken al weer twee dagen in de mooie nieuwe keuken. Ik wilde jullie alvast welkom heten met een videoverslag van onze eerste ochtend terug van weggeweest.

Wij bereiden Markt om de Hoek van aanstaande zondag al druk voor, de kaasjes zijn bijna zo ver. Met verhuizen (en verbouwen in twee huizen) was het niet echt vakantie, maar het resultaat is er naar! Ondertussen zijn we als altijd stug doorgegaan met het ontwikkelen van nieuwe recepten, het uitwerken van de workshopplannen en het laten groeien van het bedrijf. Verwacht snel een nieuwsbrief met meer informatie over de kaas en hoe die zich ontwikkeld heeft in de afgelopen maanden en een update over alles wat niet stil stond tijdens het verbouwen. Maar eerst deze keuken eens grondig uittesten!

Liefs en ik hoop dat jullie de keuken net zo mooi vinden als dat hij handig is.

x
Aster

Darth Vader once baked cookies. They were a little on the dark side.

Zus&Zo Under Construction… 🍪

Hey! Hier even een monsterlange Zus&Zo update want er is heel veel gebeurd.

Allereerst: de koekjespotten staan in de webshop!! Ze zijn een grote hit onder het testpubliek. Meerdere mensen die zelden of nooit iets bakken, hebben hun eigen koekjes gemaakt. Ik ben supertrots, zowel op het recept als op de dappere bakkers die dit experiment zijn aangegaan en die heerlijke koekjes hebben gebakken. En nu kan iedereen dat dus! 🎉🎊 Wij vonden ze ook een leuk idee als cadeautje 🤗.

Dan een vervolg op de vorige nieuwsbrief: onze leenkoelkast is weer terug naar de showroom en bij ons staat een nieuwe twee-zone wijnkast waarmee ik uitstekende cashew-camembert heb gemaakt. Markt om de Hoek was als altijd weer een succes, maar de camembert kan niet zo goed tegen de warmte, dus we hebben een koelbox aangeschaft voor volgende markten. 9 september zijn we er ook weer te vinden, met extra camembert, kom vooral langs. We gaan goed met deze kaasjes, ik heb er zin in! Volgend doel: huisgefermenteerde mozzarella en parmezaan voor bij een mogelijke pizza-workshop.

Foto van vijf koekjespotten waarmee met de inhoud koekjes gebakken kunnen worden op een betonnen ondergrond.

Tijdens het verder ontwikkelen van de amandelfeta (resultaat: een goed gelukte eerste poging), kreeg ik ineens een eigen woning. Dat betekent dat een paar dingen langzamer gaan dan ik zou willen, maar ook dat we een workshopruimte aan het inrichten zijn en in september van start kunnen met onze eerste workshops! Omdat ik een kamer achterlaat hebben we wat kunnen schuiven, waardoor Zus&Zo de leukste keuken met werkruimte en fermentatielab van Utrecht gaat worden. Tegen die tijd gaan we ook ein-de-lijk eens een schema invoeren met af te halen schimmelkaasjes, maar ik til dat over de zomer in verband met het weer en dat iedereen weg is. Mocht je voor die tijd wanhopig op zoek zijn: mail even. Het kost twee weken, maar ik kan altijd wat maken vanaf een redelijke hoeveelheid.

Dan onze bezorgplannen. Met het huis hebben we wat planning omgegooid, waardoor er dus eerder workshops gaan komen, maar de bezorging waar ik jullie al maanden mee lekker maak volgt wat later. We hebben een advertentie voor een stagiair uitgezet (verspreid ‘m vooral!) en hebben een deadline voor de bezorging: ons 10-jarig jubileum. Als Zus&Zo zijn we pas twee jaar actief, maar daarvoor vijf als Moon’s Organics. En Anemoon kookt in 2019 tien jaar en dat moet gevierd worden. Het is bovendien een redelijke termijn om onszelf een schop onder de kont te geven, hopelijk met hulp van een stagiair mensen te vinden die hierin willen investeren en druk als kleine baasjes door Utrecht te gaan crossen in ons elektrisch gedreven voertuig.

Foto van een artikel in de uitkrant over de beste 5 vegan adressen in Utrecht, met Zus&Zo als 2e.

Kort een laatste nieuwtje: volgens het UITmagazine zijn wij één van de vijf beste vegan adressen in Utrecht. Ik had foto’s doorgestuurd en met iemand gemaild, en was het toen in alle drukte spontaan vergeten. We stonden in een lijst met Oproer, dus ik ben starstruck en het was het een heel goeie tekst over wat we doen, namelijk samen laten zien dat iedereen een zinvolle en smakelijke bijdrage kan leveren aan de maatschappij. The Vegan Gorilla kende ik nog niet (for shame), dus daar gaan we zeker zsm langs.

Dat waren de updates voor nu. Volgende keer iets eerder en dan korter.

Liefs,
Aster

Update Survey & Experimenten

Het gaat hier lekker in de Zus&Zo keuken! Naar aanleiding van de vragenlijst zijn we wat nieuwe recepten gaan ontwikkelen, met name burgers. Ze zijn nog veel lekkerder dan de foto’s doen vermoeden!

Foto van een spinazie-pijnboompitten-burger en een bieten-boekweit-burger.

Onze nieuwste creatie is de koekjespot om zelf thuis te bakken. We zagen die bij de Hema en vonden dat dat toch ook zonder alle melkpoeder en industriële zooi moest kunnen. Niet alleen kan dat, de proefversie doet vermoeden dat iedereen er koekjes mee kan bakken. Ze zijn een enorme hit bij het testpubliek en heel lekker, al zeggen we het zelf. Verwacht de koekjespotten dus ook snel in de webshop en op de markt!

Foto van een hand die een chocolate chip cookie vasthoudt.

Het kaas-experiment is ondertussen nog steeds in volle gang. Het heeft even stil gelegen omdat de wijnkoelkast kuren had, maar we hebben nu een leenkoelkast en gaan met frisse moed weer verder. Ik weet niet wat het is met mij en blauwschimmel, maar dat wil gewoon niet. Of het schimmelt niet, of het smaakt naar muffe kelder. Dus daar ga ik voorlopig even niks meer mee doen. De witschimmel is door mijn luiheid (heb de noten een nachtje te lang laten weken) spontaan extra lekker geworden, en ik wil de roodschimmel nog twee x echt goed hebben voor hij de verkoop in gaat. Met een beetje geluk zijn die er alletwee de volgende markt. We hebben ook wat geëxperimenteerd met verpakkingen, dus ik hoop snel wat nieuwe kazen (cashewcamembert, cashewchèvre met kruiden, amandelfeta) in de webshop te zetten en dat ik mail als er een batch is.

Foto van ingepakte cashewcamembert, met daarop een sticker die aangeeft dat de kaas op 01/04 is ingepakt.

Verder zijn we druk bezig met het plannen van een verbouwing om de keuken te upgraden en de benedenverdieping zo aan te passen dat we er workshops kunnen geven! We werken ook verder aan het bezorgplan. Ik heb inmiddels een brommerrijbewijs gehaald, er is een tegelzetter en klussende alleskunner langs geweest en we vonden het zuurdesem nu toch wel workshop-waardig. Zo ook de pasta, al wil ik daar nog wat meer mee experimenteren. Dus verwacht in de komende maanden groot nieuws. We gaan niet snel, maar wel heel goed! Ik laat het weten als we weer op Markt om de Hoek staan, want die komt er ook weer aan.

Liefs,
Aster

Foto van een zuurdesembrood dat af ligt te koelen op een rooster, met rechts een grote scheur en links twee ingesneden vormen van korenaren.

Foto van zes proefkaasjes in een open glazen bewaarbak op een houten tafel. Naast de bak met kaasjes een stapel archiefkaartjes met de precieze eigenschappen van de kaas (kefir cultuur en zout).

Zus&Zo Delicatessen

Superspannend nieuws van Zus&Zo! De aller-allereerste notenkaas gaat online. Onze fondue kun je vanaf nu afhalen. Er is een levertijd van vier dagen, omdat het nu eenmaal zo lang duurt om noten te weken, te blenden met andere fondue-ingrediënten en te laten culturen. Je kan een pot van 500 ml (genoeg voor twee) bestellen om thuis op te warmen. Als de fondue ingedikt is kan hij in je fondueset voor die echte 70s vibe. Het leveren van de andere notenkaasjes blijft nog even schuiven en vogelen met recepten, maar we komen steeds een stapje verder. Mail vooral als iemand een briljant plan heeft om blauw- en witschimmel vredig te laten samenleven.

Uiteindelijk zouden wij onze producten heel graag bij jullie komen bezorgen. Zou ik jullie daarom mogen vragen om een superkorte survey in te vullen? Het zijn 3 vragen en dan vooral aanklikken wat je lekker lijkt! Dan ga ik aan de hand daarvan kijken wat er het handigst is.

Foto van kaasfondue en brood op Zus&Zo plank en Anemoons handen in een winterjas die een vork met stukje brood gedipt in kaasfondue vasthouden.
Anemoon is handmodel tijdens de fotoshoot van de kaasfondue voor in de webshop.

Ik ben de afgelopen weken bezig geweest met het verbeteren van het basis-recept voor de kaas. Dat is het recept waar alle kazen, van de naturel tot de verschillende schimmels, vanuit gaan. Er is daarnaast veel vooruitgang geboekt op het blauwschimmel-front (de milde wint het van de sterkere roquefort). Het wonder van de goddelijke roodschimmel wil ik nog een paar keer consistent herhalen voor het klaar is voor de verkoop. De witschimmel is even lekker als altijd, daar hoeft niks meer aan veranderd te worden.

Foto van een ingelaserd Zus&Zo Delicatessen logo op massief houten planken.

Verder heb ik deze week mijn theorie-examen voor een brommerrijbewijs gehaald en de praktijk gepland, zodat we onze producten na de zomervakantie kunnen gaan bezorgen met een Zus&Zo elektrische bezorgmobiel. Zoals je kan zien hebben we op onze nieuwe planken het logo alvast ge-update omdat we naast taarten ook wat meer hartig gaan aanbieden.

Bovenaanzicht van de bovenste twee planken van de kaaskoelkast, met een aantal ingepakte genummerde kaasjes en een aantal kaasjes in glazen bewaardozen.

Inmiddels zijn kaasproef #001, #006, #007, die alledrie goddelijk zijn, uitgewerkt. En uit #013-#018 is een duidelijke winnaar gekozen. Volgende keer zal ik wat meer schrijven over het fermentatie-proces, waarom de kaasjes lekkerder zijn (en wat temperamentvoller) sinds ik geen voedingsgist meer gebruik, en hoe dat precies werkt met verschillende soorten schimmels en melkzuurbacteriën. Dan zal ik ook uitleggen waarom ik een ambachtelijk product maak en wil blijven maken dat qua smaak in ontwikkeling blijft, omdat het een levend product is. Een product dat los staat van zuivel en ‘nepkaas’ en het niet moet hebben van onnodige smaakmakers, maar puur van de structuur van de noten en de smaak van het fermenteringsproces. Maar voor die tijd krijgen jullie nog een update van Marienel over het zoete assortiment als er heerlijke nieuwe taarten in de webshop staan.

Liefs,
Aster

Foto van een notenkaasje op bakpapier dat gemaakt is op donderdag 8 februari om 14.00.

Foto van Nino die quiche eet op een zomerfeestje.

Plannen voor 2018!

Foto van een gele sticker op cashew-camembert-papier met informatie over het recept: gekookte noten, witschimmel, extra nat recept.

Het afgelopen jaar was een druk en geweldig jaar voor Zus&Zo en 2018 zal vast nog leuker worden. Anemoon heeft geleerd zelf te scheppen, wegen en schenken en achter deze computer staat winterse zuurkool rustig te fermenteren. We hebben ook veel nieuwe recepten uitgeprobeerd waar we volgend jaar mee verder willen. We zijn onder andere druk bezig om ons taart-assortiment uit te breiden. Daar volgt na de wintervakantie een bericht over als de webshop is geüpdate.

Foto van een stuk vegan quiche met groene groenten op een houten plak.

We stuurden al eerder een nieuwsbrief over kaas en na flink veel recepten uitproberen overstijgt het onze wildste verwachtingen! De verschillende soorten fondue, extra zachte en romige camembert, een heerlijke roodschimmel met gewassen korst die mild maar kazig smaakt, de oude vertrouwde “verse geitenkaas met kruiden” en kompanen zijn geperfectioneerd en goddelijk! Blauwschimmel en harde oudere kazen zijn nog in ontwikkeling. Gesmolten warme camembert uit de oven en een kaaskroket staan ook op de planning. Ik wil nog wel eens kritisch zijn, maar moet nu met enige trots (of schroom) toegeven dat deze kaasjes lekkerder zijn dan al het andere dat ik heb geproefd. Ik kan niet wachten om al deze dingen met jullie te delen! Het verpakken, laten rijpen en op het juiste moment kunnen leveren van de kaasjes is alleen nog een beetje een uitdaging. De kaas laat zich niet haasten en heeft alles van drie dagen tot vijf weken nodig om te rijpen (en dan heeft het weer ook nog invloed). Maar we hebben er wel een plan voor in 2018…

Animated GIF van Wallace, een van de twee hoofdpersonen uit de klei-animatie-serie Wallace & Gromit,waarin hij zijn handen enthousiast heen en weer wiebelt met daaronder de tekst "We'll go somewhere where there's cheese."

Ik kan al een tipje van de sluier oplichten: we zijn aan het uitzoeken of we kunnen bezorgen in Utrecht! Jullie hebben vast overal al de kleine apecars gezien die boodschappen bezorgen. Anemoon is enorm fan van rondrijden in gemotoriseerde voertuigen en ik ben aan het leren over “defensief rijgedrag” en me psychisch aan het voorbereiden op crowdfunding. Als de plannen concreter zijn dan hoor je dat natuurlijk meteen via deze nieuwsbrief. Tot die tijd moeten jullie het doen met het idee dat de twee kleinste en langzaamste veganistische thuiscateraars van Utrecht het allerliefst willen rondrijden in het kleinste en langzaamste karretje dat er bestaat, om producten die belachelijk veel tijd en moeite kosten aan de deur af te leveren. Het leek me een geweldige combinatie, de jaren 50 melkboer maar dan met veganistische hipsters anno nu. Wij kijken dus uit naar wat 2018 ons gaat brengen! Het quiche-model met de goeie bril dat bovenaan deze blogpost staat is Nino. Hij is een geniale bouwer die zich wel wil buigen over hoe je zo’n karretje nu het beste inricht. Allemaal heel spannend.

Foto van het interieur van de kaaskoelkast waarin verschillende kazen liggen te rijpen.

En met deze enorme update, en een overvloed aan foto’s van 2017, wens ik iedereen fijne feestdagen. En alvast een heel gelukkig 2018 van ons allemaal hier…

Liefs,
Aster (ook namens Anemoon en Marienel)

Leeg wit vlak om issues met de layout van text-posts te voorkomen.

hartige- en zoete zaken

Hallo Allemaal,

De afgelopen tijd hebben we onze werkplek uitgebreid. Een speciale plek voor het maken en rijpen van (noten)kaas, om kombucha te brouwen en kiemen te kweken. Een paar weken geleden gingen Aster en ik naar een workshop ‘vegan cheese’in Amsterdam gegeven door Anderson Santos van Cashewbert uit Berlijn. Bij hem bestellen we altijd onze kaasculturen. leuk om hem live te ontmoeten en ervaringen uit te wisselen. Hij had een interessante benadering van notenkaas. Hij begon met de vraag wat zuivelkaas precies is. Kaas wordt gegeten bij speciale gelegenheden samen met anderen ‘geproefd’, denk aan het kaasplankje. Het is dus eigenlijk iets voor speciale gelegenheden, waar je de tijd voor neemt.

Foto van de nieuwe Zus&Zo kaas- & fermenteer-werkplek met onder andere kombucha, kefir, de kaaskoelkast, dehydrator, bokashi-bak, kiem-machine en yoghurtmaker.

Notenkaas staat nog in de kinderschoenen en dat biedt tegelijkertijd heel veel mogelijkheden. Hij deelde met plezier zijn recepten en vertelde over zijn experimenten en nodigde ons uit hetzelfde te doen. Een sympathiek idee, toch? Zo proefden we een cashew-Roquefort van makers uit Parijs die niet van zijn zuivelbroertje te onderscheiden was. Inmiddels staat er in het kooklab een wijnkoelkast waar de nieuwste serie kaasjes in liggen te rijpen. Zoals jullie inmiddels al begrepen hebben is Aster chef hartige zaken bij Zus&Zo. Zij kan jullie binnenkort meer vertellen over de kaasjes.

Foto van verschillende soorten koekjes, onder andere chocolate chip en oatmeal, in gekleurde metalen blikjes.

Moon en ik focussen ons op de Zus&Zo zoete zaken. Ook daar zit ontwikkeling in. Er komen meer bestellingen en dat heeft ons doen besluiten om ons assortiment o.a. uit te gaan breiden met een mooie cheesecake. Daarmee zijn we op dit moment volop aan het experimenteren. Komende winterstop gaan we meer taarten uitproberen om in januari een breder assortiment aan te kunnen bieden. In het huidige assortiment nu al een paar aanpassingen:de citroentaart en chocomoussetaart zijn het lekkerst met een bodem van zandtaartdeeg, dus die gaan we vanaf nu standaard zo leveren.

Tot een volgende keer!
Marienel

Foto van (vlnr) Aster en Sara als jury bij "Heel Utrecht Oost Bakt" die taart geserveerd krijgen van de oprichter van Markt om de Hoek, Annejet.

Markt om de Hoek in 2018…

Dit jaar hebben we vier keer op Markt om de Hoek gestaan en dat was het einde! De brownies waren een absolute hit en klanten hebben meegeproefd met het ontwikkelingsproces van de cashew-camembert. Het was niet de verkoop die de markt de moeite waard maakte, maar de mensen die we hebben ontmoet! We hebben hele leuke nieuwe klanten opgedaan, zijn superenthousiast over de mensen van de organisatie en hebben ook nog heel bijzondere collega-ondernemers in de buurt leren kennen. We hebben heerlijke vegan hotdogs en spannende hummus gegeten, inmaaksels gekocht en de laatste keer fantastisch thuisgebrouwen biertjes geproefd (en leren maken).

Foto van kleine cashew-camemberts op vetvrij papier in een dienblad dat op een groen geblokt tafelkleed staat.

Dan nu de schaamteloze vraag/promotie: zouden jullie willen stemmen op Markt om de Hoek bij de Rabo Stimulerinsprijs? Ze staan onder Park Oosterspoortbaan, want daar is de markt altijd. Het is nu nog niet helemaal duidelijk of Markt om de Hoek volgend jaar kan doorgaan, en deze prijs zou betekenen van wel!

Foto van Marienel en Anemoon die pauze nemen tijdens de markt.

Wij willen graag meer Markt om de Hoek, niet alleen omdat we daar kaasjes kunnen verkopen, maar ook omdat we onze collega buurt-ondernemers weer willen zien en bij ze willen eten. Dus stem, stem vandaag, voor het te laat is! De stemming sluit de 26e, laten we een eindsprint maken. Dan kunnen jullie volgend jaar ook meeproeven met alles!!

Foto van bovenaanzicht van stukken sinaasappel-cake gevuld met dadels en getopt met sinaasappelgelei op houten plank.

Markt om de Hoek: 10 september.

De volgende Markt om de Hoek is op zondagmiddag 10 september in het Park Oosterspoorbaan. Markt om de Hoek is een buurtmarkt voor en door bewoners, met enkel verse, zelfgemaakte producten uit Utrecht Oost. Wij staan er ook weer met taart, koekjes en cashew-kaas als vanouds. Hou twitter en de nieuwe instagram in de gaten voor updates over de voorbereidingen enzo!

Bekijk hier sfeerimpressie van de laatste markt op 11 juni 2017, met interview van Zus&Zo!

Leeg wit vlak om issues met de layout van text-posts te voorkomen.

Het m-woord lijkt ineens weer helemaal hip te zijn!

You can find the original English version of this text posted on my personal site.

 
Besten,

Al een flinke tijd krijg ik steeds minder zin om het over mijn persoonlijke situatie te hebben met vage kennissen of vreemden. In mijn dagelijks leven ben ik omringd door mensen die van ons houden, ons ondersteunen en begrijpen. Daarom aarzel ik soms om de maatschappij in te stappen, waar het niet altijd even prettig toeven is. Ze is niet toegerust op iemand zoals mijn zus, die gezien wordt als iemand met een beperking en op de neurologisch atypischere kant van het spectrum valt. Dit betekent dat de maatschappij voor mij vaak ook behoorlijk onprettig is, deels omdat mijn zus en ik soms dezelfde manier van denken en kijken hebben, en deels omdat ik me in bochten wring om zowel haar zorg als het gemak van de mensen die we tegenkomen te waarborgen. Ik wil nog wel eens vergeten dat de samenleving ons als anders bestempelt, omdat dat niet in me opkomt wanneer we gewoon met zijn tweeën zijn. Dus als ik wat langer binnen heb gezeten of alleen op plekken ben gekomen waar mensen ons kennen en mogen, dan vergeet ik hoe bizar (of eigenlijk discriminerend) de algemeen heersende mening op het gebied van mensen met een beperking kan zijn.

De afgelopen jaren ben ik veel bezig geweest om niet die persoon te zijn die antwoordt met “All lives matter…” als iemand anders het acute gevaar waar de black lives overduidelijk in verkeren bespreekt. Niet dat ik “All lives matter…” ooit ook maar enigszins serieus heb genomen of bijvoorbeeld de behoefte voel om een gesprek over vrouwen te kapen met uitspraken als “Not all men…”, maar ik ben natuurlijk opgegroeid in een cultuur die bol staat van de vooroordelen en schadelijke normen. Die zijn dus ook onderdeel uit gaan maken van mij, hoe zeer ik dat ook probeer te voorkomen. Dus ze komen er soms ook weer uit, wat betekent dat ik me er door anderen op aan laat spreken en mezelf er op aan moet spreken. Dit betekent dan mijn excuses aanbieden en accepteren dat er iets enorm mis ging en vervolgens mijn manier van kijken en handelen en spreken veranderen zodat het in de toekomst niet weer gebeurt. Mijn punt is het volgende: ik probeer actief om de wereld niet onveiliger te maken voor andere mensen. Ik zal onderwerpen zeker niet vermijden omdat ik bang ben dat ik iets verkeerds of beledigends zeg, want de wereld gaat nooit een mooiere plek worden als ik te bang ben om dingen aan te kaarten of als ik niet bereid ben om door het maken fouten te leren. Maar ik probeer voornamelijk om enigszins fatsoenlijk en een niet al te nare eikel te zijn.

Het helpt om rustig te blijven als er onenigheid is, en om te accepteren dat veel tegenstrijdige en tegenovergestelde overtuigingen tegelijkertijd evenzeer waar en waardevol kunnen zijn. Het helpt om die veelzijdigheid te omarmen. Om gewoon mee te gaan in het verhaal van mensen als ze hun ervaringen met je delen, en om te proberen open te zijn en blijven over je eigen levenservaring. En om daarbij vooral niet te vergeten dat de subtiele en minder subtiele machtsverschillen die onze maatschappij en ons allemaal gevormd hebben ook een rol spelen in deze gesprekken en in onze relaties met andere mensen. Tegelijkertijd ben ik er van overtuigd dat we uiteindelijk, ondanks alle ongelijkheid en de geschiedenis waarmee we opgezadeld zijn, allemaal gewoon maar mensen zijn. We zijn gewoon maar mensen, of beter gezegd: levende wezens zijn gewoon levende wezens die allemaal even waardevol en waardig zijn.

Ik open met deze veel te lange driedelige introductie om uit te leggen waarom ik zo schrok toen ik ineens middenin één van de vervelendste gesprekken dat ik in tijden heb gehad belandde. En om aan te geven dat ik zelf ook wel door heb hoe veel mensen mij zullen bestempelen, maar dat ik dat uit het oog kan verliezen omdat de ervaring van mijn dagelijks lieven zoveel positiever is dan de kijk die de maatschappij er op heeft. Of soms ben ik bij yoga en dan gaan mijn gedachtes niet veel verder dan mijn lichaam en vrede hebben met dat lichaam. Voor andere mensen kan mijn persoonlijk situatie op dat moment helaas nog steeds pijnlijk relevant zijn, relevanter dan hij op dat moment voor mij is. Maar ik had niet verwacht dat er iemand het woord “mongoloide” zou gebruiken in een gesprek met mijn moeder in de kleedkamer. Ik had nog minder verwacht dat ik deze persoon twee weken later zou horen klagen dat mijn moeder zo brusque gereageerd had op dit gesprek. Een gesprek waarin deze persoon naast het m-woord een aantal dingen zei die ik alleen maar diep beledigend en discriminerend naar de mensen om mij heen en naar mij toe kan noemen. Dus ik stond onder de douche (was uiteraard naakt) en deze persoon wilde mijn moeder laten weten dat ze diep beledigd was dat mijn moeder überhaupt had durven denken dat ze er discriminerende opvattingen over mensen met een beperking op nahield. En vooral ook hoezeer deze (in haar optiek) misvatting haar verward en gekwetst had. Het kostte mij even om door te krijgen wat er precies aan de hand was, en terwijl mijn hoofd daar mee bezig was heb ik geprobeerd uit te leggen dat discriminatie van mensen op basis van hun veronderstelde beperking een gegeven is dat bestaat in de wereld. Een gegeven dat ik in mijn leven wel eens heb meegemaakt. En toen realiseerde ik me ineens dat we zojuist ge-“Not all normatively-abled-people…”ed waren met een flinke dosis verongelijktheid over de toon waarop wij het het gesprek aangegaan waren…

Ik reageerde niet zoals ik achteraf had willen reageren, omdat ik uit mijn evenwicht werd gebracht door het gesprek en de situatie. Daarom het schrijven van deze open brief. Wat ik had moeten zeggen is het volgende: “Beste impertinente mede-doucher die dit gesprek toch echt over zichzelf heeft afgeroepen, je verongelijktheid is volkomen onbelangrijk. Allereerst: ik ga dit gesprek niet hier, naakt, in een kleedkamer voeren. Sterker nog, ik wil dit gesprek überhaupt niet met je hoeven voeren. Ten tweede: Ik ga niet tegen je liegen en je vertellen dat je een vriendelijke, niet-discriminerende persoon bent. Want je hebt discriminerende uitspraken gedaan die mijn moeder reduceerden tot een stereotype, wat haar boos heeft gemaakt en mij pijn doet. Je hebt een aantal uitspraken gedaan waarvan ik heel blij ben dat de persoon die mij het dierbaarst is op aarde ze niet kan begrijpen omdat ze niet verbaal is. Maar ik heb ze gehoord en begrepen, dus ik kan concluderen dat je op zijn minst bot en ondoordacht geweest bent, als niet gewoon discriminerend. En in alle eerlijkheid is het niet mijn taak om dat op te lossen of jouw kennis op dit gebied bij te spijkeren, dat is jouw taak. Je voelt je ongemakkelijk, verward en gekwetst. Misschien is het tijd om na te gaan waarom je je zo voelt. Waarom voel je je zo oneerlijk behandeld? En waarom vind je je verongelijktheid relevant en de moeite van het delen waard? Wat maakt het uit of ik vind dat je mensen met een beperking als minderwaardig ziet wanneer je zelf kennelijk weet dat dat niet zo is? Waarom raakt dit je zo diep dat je liever onze ongemeende excuses wilt in plaats van dat je je opvattingen omtrent mensen met een beperking onder ogen wil zien? Heb je er over nagedacht dat iemand zichzelf abrupt aan een gesprek kan onttrekken puur uit zelfbehoud voor wat je zegt? En waarom is jouw gekwetstheid door die afwijzing belangrijker dan mijn behoefte aan een zekere mate van existentiële veiligheid en de behoefte om niet gediscrimineerd te worden?

Is het bovendien heel ingewikkeld om je bewondering voor wat je ziet als mijn martelaarschap als mantelzorger voor je te houden? Want die bewondering is niets anders dan neerbuigend medelijden in een chiquer jasje. En belast vooral mijn moeder daar niet mee door haar te reduceren tot een meelijwekkende maar dappere doorploegende moederkloek. Mijn ouders (moeder én vader) hebben twee (twee!) kinderen met evenveel zorg en aandacht opgevoed, los van maatschappelijke waardeoordelen over de verschillende beperkingen en mogelijkheden van die kinderen. Bovendien werkte mijn moeder al jaren met mensen met een beperking op het gebied van emancipatie en ondersteuning, ook ver voor de komst van mij of mijn zus. Dus ik denk dat ze wat meer verdient dan ‘bewondering’, wellicht in de vorm van het je mond houden en luisteren. Je zou echt wat van haar kunnen leren. En als laatste: hoe fucking ingewikkeld is het om even te googlen welke woorden er sinds de jaren ’50 echt niet meer door de beugel kunnen? Want ik weet met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dat de woorden ‘mongoloide’ en ‘mongooltje’ ergens samen met het n-woord bovenaan de lijst van zoekresultaten staan. En bij mijn weten ben jij, mijn spectaculair kortzichtige douche-genoot, niet de Kanye West van het syndroom van Down. Ik zou je willen voorstellen om flink zelfonderzoek te doen, maar als mijn poging om het bestaan van discriminatie uit te leggen geen indruk gemaakt heeft, dan heb ik weinig hoop dat dat gaat gebeuren. Maar respecteer op zijn minst mijn behoefte om dit gesprek niet aan te gaan, en dan zal ik proberen om niet meer te blijven herhalen dat mensen met een veronderstelde beperking gewoon net mensen zijn. Jij bent geschokt dat dat nog steeds gezegd zou moeten worden. Je bent beledigd en gekwetst dat ik denk dat jij iemand bent die dat moet horen. Maar, laten we wel wezen, je opende onze gesprekken dan ook met een diep beledigend en achterhaald scheldwoord, dus daar had ik mijn conclusies uit kunnen trekken. Mag ik nu alsjeblieft in alle rust mijn broek aan doen.”

Ik ben het zat om deze aanvallen op mijn persoonlijke leven telkens weer te moeten pareren op de vreemdste plekken en in de bizarste situaties. Ik zoek deze gesprekken zelf zelden op, maar hier is deze brief dan. Ik ben tijdens dit schrijven ten minste aangekleed. Het kan nogal egoïstisch voelen om te bespreken dat je de partij bent die de discriminatie tegenkomt, eerder dan na te denken over hoe je zelf minder discriminerend kan zijn. Maar kennelijk bespreken we het onderwerp niet genoeg, of überhaupt niet, als dit het soort shit is waar je al douchend tegenaan loopt. Dus hierbij mijn duit in het zakje.

Mvg,
Aster